السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )

322

فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )

شرح ثبوتِ تحركِ أَصابع براى كاتب در هنگام اتصاف موضوع به وصف كتابت ، ضرورى است . و مااز اين ضرورت به ضرورت وصفى تعبير مىآوريم . در اين‌جا هم وجود براى موضوع صرفاً ظرف تحقق اوست ، نه آن‌كه اتصاف موضوع به محمول ، مركب از دو چيز باشد ؛ يكى وصف كذايى براى موضوع و ديگرى شرط وجود . بلكه اتصاف موضوع به محمول فقط به يك ملاك است . و آن عبارت است از تحقق وصف كذايى براى موضوع . قوله : مع الوجود لابالوجود . يعنى ثبوت محمول براى موضوعِ متصف به وصف خاص ، مشروط نيست به اين كه موضوع وجود داشته باشد تا علت اتصاف موضوع به محمول ، دو چيز باشد يكى وجود موضوع و ديگرى وصف كذايى بلكه علت اتصاف بيش از يك چيز كه همان وصف مورد نظر است نمىباشد لكن اگر موضوع بخواهد به وصف متصف باشد بايد وجود داشته باشد زيرا موضوع معدوم كه نمىتواند متصف به وصفى گردد به عبارت ديگر وجود براى اتصاف موضوع به محمول بايد به نحو ظرفيت بحت لحاظ گردد تا موضوع ، استعداد اتصاف به محمول را بيابد كه از اين حالت به معيت وجود ، با موضوع و به عبارت ديگر به نحو قضيهء حينيّه تعبير مىآوريم .